Ngày 16 tháng 06 năm 2025, Quốc hội khóa XV đã chính thức thông qua Luật Nhà giáo - đạo luật chuyên ngành đầu tiên quy định đầy đủ về vị trí pháp lý, quyền, nghĩa vụ và các chính sách đối với nhà giáo. Luật gồm 9 chương, 42 điều và có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2026, với mục tiêu tạo sự đột phá trong việc chăm lo, tôn vinh và phát triển đội ngũ nhà giáo - lực lượng then chốt của sự nghiệp giáo dục nước nhà. Một số điểm nổi bật của Luật nhà giáo bao gồm:
1. Vị thế pháp lý và cơ chế bảo vệ toàn diện
Một trong những điểm mới quan trọng của Luật Nhà giáo là xác lập vị trí pháp lý rõ ràng và đẩy đủ cho nhà giáo, bao gồm cả ở cơ sở giáo dục công lập và ngoài công lập. Nhà giáo chính thức được xác định là người hành nghề đặc thù, với chuẩn mực, quyền và nghĩa vụ nghề nghiệp riêng biệt, thống nhất cho cả khu vực công lập và ngoài công lập.
Luật quy định rõ cơ chế bảo vệ nhà giáo, nghiêm cấm hành vi xâm phạm danh dự, nhân phẩm và đặc biệt cấm đăng tải, phát tán thông tin quy kết trách nhiệm khi chưa có kết luận của cơ quan có thẩm quyền.
2. Lương cuả nhà giáo được xếp cao nhất trong hệ thống thang bậc lương hành chính sự nghiệp:
Luật Nhà giáo quy định: "Lương của nhà giáo được xếp cao nhất trong hệ thống thang bậc lương hành chính sự nghiệp" và giao Chính phủ quy định chi tiết về chính sách tiền lương đối với nhà giáo. Đây là căn cứ quan trọng để Chính phủ có những quy định điều chỉnh liên quan đến tiền lương của nhà giáo bảo đảm chủ trương "xếp cao nhất".
Ngoài ra, Nhà giáo còn được hưởng phụ cấp ưu đãi nghề và các phụ cấp khác tùy theo tính chất công việc, theo vùng theo quy định của pháp luật.
3. Chính sách bảo vệ, hỗ trợ, thu hút nhân lực chất lượng cao
Luật Nhà giáo mở rộng và hợp nhất hệ thống chính sách hỗ trợ: hỗ trợ nhà ở công vụ hoặc tiền thuê nhà cho giáo viên tại vùng đặc biệt khó khăn; Trợ cấp sức khỏe định kỳ, đào tạo - bồi dưỡng nghề nghiệp cho tất cả nhà giáo, không phân biệt công lập và ngoài công lập; Ưu tiên trong tuyển dụng, điều động, tiếp nhận đối với nhà giáo công tác tại vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo; Thu hút người có trình độ cao, kỹ năng nghề giỏi tham gia giảng dạy, nhất nhà trong các lĩnh vực chiến lược như khoa học, công nghệ, chuyển đổi số, giáo dục nghề nghiệp.
Luật Nhà giáo điều chỉnh kéo dài thời gian làm việc khi đến tuổi nghỉ hưu đối với nhà giáo có học hàm học vị cao, bao gồm giáo sư, phó giáo sư, tiến sĩ, làm việc trong lĩnh vực đặc thù. Chế độ nghỉ hưu ở tuổi cao hơn được thực hiện khi cơ sở giáo dục có nhu cầu và nhà giáo có đủ sức khỏe, tự nguyện và đáp ứng tiêu chuẩn, điều kiện của cơ sở giáo dục. Thời gian nghỉ hưu ở tuổi cao hơn được quy định tại Điều 27: không quá 05 tuổi đối với nhà giáo có trình độ tiến sĩ; không quá 07 tuổi đối với nhà giáo cho chức danh phó giáo sư và không quá 10 tuổi đối với nhà giáo có chức danh giáo sư. Trong thời gian thực hiện chế độ nghỉ hưu ở tuổi cao hơn, nhà giáo không giữ chức vụ quản lý.
Ngoài ra giáo viên mầm non được nghỉ hưu sớm 5 năm. Trước đây, tuổi nghỉ hưu của giáo viên được áp dụng theo quy định của pháp luật lao động. Tuy nhiên theo Luật Nhà giáo 2025, giáo viên mầm non có thể được nghỉ hưu sớm hơn so với quy định chung về tuổi nghỉ hưu. Cụ thể, theo khoản 2 Điều 26, nhà giáo trong các cơ sở giáo dục mầm non nếu có nguyện vọng thì có thể nghỉ hưu ở tuổi thấp hơn nhưng không quá 05 tuổi so với quy định. Trường hợp có đủ 15 năm đóng bảo hiểm xã hội trở lên thì không giảm tỷ lệ phần trăm hưởng lương hưu do việc nghỉ hưu trước tuổi.
4. Chuẩn hóa và phát triển nghề nghiệp linh hoạt
Theo quy định tại Điều 13 Luật Nhà giáo, chuẩn nghề nghiệp nhà giáo là hệ thống các tiêu chuẩn theo từng chức danh nhà giáo, bao gồm tiêu chuẩn về đạo đức nhà giáo; tiêu chuẩn trình độ đào tạo, bồi dưỡng; tiêu chuẩn năng lực chuyên môn, nghiệp vụ. Chuẩn nghề nghiệp nhà giáo được áp dụng thống nhất đối với nhà giáo trong cơ sở giáo dục công lập, cơ sở giáo dục ngoài công lập. chuẩn nghề nghiệp nhà giáo được sử dụng trong tuyển dụng, bố trí, đánh giá, đào tạo, bồi dưỡng đối với nhà giáo; xây dựng và thực hiện chính sách phát triển đội ngũ nhà giáo.
5. Tăng cường quyền tự chủ cho cơ sở giáo dục
Theo quy định của Luật Nhà giáo, người đứng đầu cơ sở giáo dục công lập được có quyền chủ động trong công tác tuyển dụng nhà giáo.
Ngoài ra, theo quy định mới tại Luật Nhà giáo, phương thức tuyển dụng thông qua thi tuyển hoặc xét tuyển, trong đó phải có thực hành sư phạm.
https://thuvienphapluat.vn/van-ban/Giao-duc/Luat-Nha-giao-2025-so-73-2025-QH15-621345.aspx
